10Ngôn sứ Giê-rê-mi-a nói :
Lạy Đức Chúa, con nghe biết bao người vu cáo :
“Kìa, lão ‘Tứ phía kinh hoàng !’, hãy tố cáo, hãy tố cáo nó đi !”
Tất cả những bạn bè thân thích đều rình xem con vấp ngã.
Họ nói : “Biết đâu nó chẳng mắc lừa,
rồi chúng ta sẽ thắng và trả thù được nó !”
11Nhưng Đức Chúa hằng ở bên con
như một trang chiến sĩ oai hùng.
Vì thế những kẻ từng hại con
sẽ thất điên bát đảo, sẽ không thắng nổi con.
Chúng sẽ phải thất bại, và nhục nhã ê chề :
đó là một nỗi nhục muôn đời không thể quên.
12Lạy Đức Chúa các đạo binh,
Đấng dò xét người công chính, Đấng thấu suốt tâm can,
con sẽ thấy Ngài trị tội chúng đích đáng,
vì con đã giãi bày cơ sự cùng Ngài.
13Hãy ca tụng Đức Chúa, hãy ngợi khen Đức Chúa,
vì Người đã giải thoát kẻ cơ bần khỏi tay phường hung bạo.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.
12 Thưa anh em, vì một người duy nhất, mà tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết ; như thế, sự chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội. 13 Trước khi có Lề Luật, đã có tội lỗi ở trần gian. Nhưng nếu không có Luật, thì tội không bị kể là tội. 14 Thế mà, từ thời A-đam đến thời Mô-sê, sự chết đã thống trị cả những người đã không phạm tội bất tuân lệnh Thiên Chúa như A-đam đã phạm. A-đam là hình ảnh Đấng sẽ tới.
15 Nhưng sự sa ngã của A-đam không thể nào sánh được với ân huệ của Thiên Chúa. Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Đức Giê-su Ki-tô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
26 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : Anh em đừng sợ người ta. Thật ra, không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật, mà người ta sẽ không biết. 27 Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày ; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng.
28 “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục. 29 Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không ? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em. 30 Thì đối với anh em cũng vậy, ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi. 31 Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.
32 “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời. 33 Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời.”
Tin Tưởng Vào Sự Quan Phòng Của Thiên Chúa
(Gr 20:10-13; Rm 5:12-15; Mt 10:26-33)
Lời Chúa trong Chúa Nhật hôm nay mời gọi chúng ta đừng sợ những khó khăn, bắt bớ, chống đối mà chúng ta phải đối diện trên bước đường rao giảng Tin Mừng. Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta hình ảnh của Ngôn sứ Giêrêmia phải đối diện với những lời vu cáo gian dối của kẻ thù, nhưng vẫn luôn luôn đặt trọn niềm tin vào Đức Chúa. Trong những lời của Giêrêmia, chúng ta nhận ra hai phần: phần 1 (Gr 20:10) nói đến những thử thách mà Giêrêmia phải đối diện, và phần 2 (Gr 20:11-13) là lời diễn tả niềm tin của Giêrêmia vào tình yêu quan phòng của Đức Chúa. Trong vai trò làm ngôn sứ, Giêrêmia phải chịu sự chống đối từ nhiều phía: “Lạy Đức Chúa, con nghe biết bao người vu cáo: ‘Kìa, lão Tứ phía kinh hoàng !’, ‘hãy tố cáo, hãy tố cáo nó đi!’ Tất cả những bạn bè thân thích đều rình xem con vấp ngã. Họ nói: ‘Biết đâu nó chẳng mắc lừa, rồi chúng ta sẽ thắng và trả thù được nó!’” Trong cuộc sống làm chứng cho Chúa, chúng ta cũng gặp phải những chống đối và dèm pha của người khác. Không những thế, chúng ta còn bị tố cáo cách bất công. Nhưng không phải vì những điều đó mà chúng ta không tiếp tục rao giảng lời Chúa. Chúng ta chỉ làm được điều này khi chúng ta đặt trọn niềm tin vào Thiên Chúa, Đấng sẽ giải thoát chúng ta khỏi những cạm bẫy của kẻ thù giăng bủa chung quanh. Như Giêrêmia, niềm tin vào Đức Chúa đã làm cho ông không sợ hãi trước những kẻ tấn công mình: “Nhưng Đức Chúa hằng ở bên con như một trang chiến sĩ oai hùng. Vì thế những kẻ từng hại con sẽ thất điên bát đảo, sẽ không thắng nổi con. Chúng sẽ phải thất bại, và nhục nhã ê chề: đó là một nỗi nhục muôn đời không thể quên. Lạy Đức Chúa các đạo binh, Đấng dò xét người công chính, Đấng thấu suốt tâm can, con sẽ thấy Ngài trị tội chúng đích đáng, vì con đã giãi bày cơ sự cùng Ngài. Hãy ca tụng Đức Chúa, hãy ngợi khen Đức Chúa, vì Người đã giải thoát kẻ cơ bần khỏi tay phường hung bạo.” Cảm nghiệm được việc Thiên Chúa luôn ở bên chúng ta làm chúng ta vững chí, an tâm. Chính Ngài là Đấng thấu hiểu cõi lòng mọi người. Chỉ mình Ngài thấu hiểu cõi lòng của chúng ta là đã đủ. Vì vậy, trong mọi nơi, mọi lúc, chúng ta cất cao lời khen ngợi, tôn vinh Thiên Chúa, vì Ngài là Đấng làm cho chúng ta mọi điều kỳ diệu, ngay trước mặt quân thù.
Về phần mình, Thánh Phaolô nói về sự tương phản giữa Adam và Đức Giêsu Kitô. Thánh nhân đã cho biết nguồn gốc của sự chết chính là tội lỗi và tội lỗi xâm nhập thế gian qua một người, đó là Adam: “Thưa anh em, vì một người duy nhất, mà tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết; như thế, sự chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội” (Rm 5:12). Những lời này làm cho chúng ta suy nghĩ về thân phận yếu đuối của mình. Ai trong chúng ta cũng là tội nhân. Thế nên, không ai trong chúng ta có thể tự phụ về sự tốt lành của mình vì tự bản chất chúng ta là những con người yếu đuối. Chúng ta phải sống khiêm nhường, vì chỉ có đức khiêm nhường mới giúp chúng ta đón nhận ân huệ Chúa Giêsu mang đến cho chúng ta: “Nhưng sự sa ngã của Ađam không thể nào sánh được với ân huệ của Thiên Chúa. Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người” (Rm 5:15). Chỉ trong Đức Kitô, chúng ta mới sống đời sống mới, đời sống không sợ hãi sẽ bị tiêu diệt trong lửa hoả ngục. Điều mà bài Tin Mừng hôm nay trìng bày cho chúng ta.
Ai trong chúng ta cũng có nỗi sợ hãi riêng: Có người sợ độ cao, có người sợ nước, có người sợ ma, v.v. Có những sợ hãi làm tê liệt mọi phán đoán của con người, nhưng cũng có nỗi sợ hãi chóng qua. Bài Tin Mừng hôm nay trình bày cho chúng ta về lời dạy của Chúa Giêsu liên quan đến nỗi sợ hãi chính đáng và nỗi sợ hãi không chính đáng. Chúng ta cũng tìm thấy lời dạy này trong Tin Mừng Thánh Luca (12:2-7). Thánh Mátthêu đã cẩn thận biến đổi nguồn (Q) để nó không chỉ kết thúc ở sợ hãi, nhưng còn bắt đầu với chính nó. Thánh sử còn thay đổi nguồn để tạo nên sự tương phản giữa sứ vụ ẩn dật của Chúa Giêsu và sứ vụ công khai [hơn] của các môn đệ trong câu 27. Chúa Giêsu bắt đầu lời dạy của mình bằng lời khuyến dụ: “Anh em đừng sợ người ta. Thật ra, không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật, mà người ta sẽ không biết. Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng” (Mt 10:26-27). Trong những lời này, Chúa Giêsu nhắc nhở các môn đệ rằng sứ vụ rao giảng Tin Mừng tự bản chất rất đáng sợ. Chỉ có niềm tin vào Thiên Chúa, Đấng mạc khải và phán xét mới giúp người môn đệ vượt thắng được sợ hãi. Những lời trên cũng mời gọi người môn đệ sống thật với sứ điệp Tin Mừng. Đời sống giả dối một ngày nào đó sẽ bị đưa ra ánh sáng. Nếu không bị đưa ra lúc còn sống thì trong ngày phán xét, mọi sự cũng sẽ được phơi bày. Vì vậy, chúng ta cần phải sống thật trong mọi hoàn cảnh để công bố sứ điệp Tin Mừng của Chúa.
Trong đời sống sứ vụ, các môn đệ Chúa Giêsu thường sợ hãi những gì xảy ra cho thân xác, như là thiếu cơm ăn, áo mặc, thiếu tiện nghi sinh sống mà nhiều khi quên mất mình có một linh hồn quý giá để chăm sóc cách đặc biệt. Chúa Giêsu nhắc cho các môn đệ biết rằng: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục” (Mt 10:28). Theo các học giả Kinh Thánh, những lời này giả định nền tâm lý Hy Lạp, đó là linh hồn tự bản chất là bất tử (x. 1 Tm 6:16). Sức mạnh của động từ “tiêu diệt” không hiển nhiên, rõ ràng cho lắm trong bối cảnh này. Chúng ta có thể hỏi: Có phải điều này có nghĩa là Thiên Chúa sẽ huỷ diệt cả thân xác và linh hồn và như thế hoả ngục có nghĩa là sự huỷ diệt không? Hoặc nó có nghĩa là “lo lắng,” “dằn vặt”? Điều Chúa Giêsu muốn dạy các môn đệ là sự quý trọng của linh hồn và sự hợp nhất giữa hồn và xác. Chính sự hợp nhất này mà xác và hồn sẽ được vinh quang hay sẽ bị luận phạt đời đời. Chỉ mình Thiên Chúa mới có quyền thực hiện điều này, còn những người khác chỉ có thể làm hại đến thân xác [hoặc đời sống tinh thần của chúng ta]. Chi tiết này ám chỉ đến niềm tin vào sự sống đời sau.
Chúa Giêsu sử dụng hình ảnh thường ngày về sự quan phòng của Thiên Chúa hầu khích lệ các môn đệ đứng vững trong niềm tin của mình: “Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em. Thì đối với anh em cũng vậy, ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi. Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ” (Mt 10:29-31). Hình ảnh hai con chim sẻ ám chỉ đến loài vật có giá rẻ nhất trong thị trường; nhưng sự chăm sóc quan phòng của Thiên Chúa mở rộng đến chúng. Chúa Giêsu sử dụng luận chứng của rabbi [so sánh vấn đề nhỏ hơn với vấn đề lớn hơn] để giúp chiến thắng sợ hãi và khuyến khích các môn đệ tin tưởng vào Thiên Chúa. Niềm tin của chúng ta vào Thiên Chúa như thế nào?
Chúa Giêsu kết thúc lời dạy của mình bằng việc chỉ ra cho các môn đệ biết hệ quả của việc tuyên nhận và chối bỏ Ngài trước mặt thiên hạ: “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời. Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời” (Mt 10:32-33). Cấu trúc của hai câu này được tìm thấy đầu tiên trong 1 Sm 2:30. Trong những lời trên, chúng ta nhận thấy một sự phân biệt được giả định giữa Chúa Giêsu và sự đến trong tương lai của Con Người. Sự phân biệt này chỉ mặc nhiên để giới hạn câu khẳng định chính của Chúa Giêsu: Chúng ta phản ứng thế nào với Chúa Giêsu, Đấng sẽ quyết định định mệnh tương lai của chúng ta về ơn cứu độ?
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng. SDB
