Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
21 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy. Mà ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha của Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy.”
22 Ông Giu-đa, không phải Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, tại sao Thầy phải tỏ mình ra cho chúng con, mà không tỏ mình ra cho thế gian ?” 23 Đức Giê-su đáp : “Ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại với người ấy. 24 Ai không yêu mến Thầy, thì không giữ lời Thầy. Và lời anh em nghe đây không phải là của Thầy, nhưng là của Chúa Cha, Đấng đã sai Thầy. 25 Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. 26 Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em.”
Ở Lại Trong Tình Yêu Của Chúa Giêsu
(Cv 14:5-18; Ga 14:21-26)
Người theo Chúa Giêsu là người chia sẻ cùng số phận với Ngài: bị hạ nhục và bắt bớ. Đây chính là điều Chúa Giêsu hứa với các môn đệ trong các mối phúc và khi Phêrô hỏi Ngài, họ sẽ được gì khi bỏ mọi sự mà đi theo Ngài (x. Mc 10:30). Phaolô và Banaba cảm nghiệm được điều này tại Icôniô khi họ bị “những người ngoại và những người Do Thái, cùng với các thủ lãnh của họ, mưu toan làm nhục và ném đá” (Cv 14:5). Nhưng điều đó không làm cho các ngài ngừng việc rao giảng Tin Mừng. Chính sự kiên trì của các ngài mà Tin Mừng được loan đi đến tận cùng trái đất. Điều này khích lệ chúng ta tiếp tục can đảm và mạnh mẽ khi bị chống đối vì Danh Chúa. Nhiều khi chúng ta ngừng làm việc tốt khi bị người khác “nói ra nói vào.” Chúng ta chỉ ngừng làm việc xấu, chứ không ngừng làm việc tốt, việc đẹp lòng Chúa dù người khác, trong sự ghen tỵ của họ, nói không tốt, không hay về chúng ta.
Một điểm khác chúng ta có thể rút ra trong bài đọc 1 hôm nay để suy gẫm. Đó là thái độ của Phaolô và Banaba sau khi chữa lành anh què và được tôn vinh như thần thánh. Câu chuyện chữa lành rất quen thuộc với chúng ta. Dường như câu chuyện này lặp lại [cùng cốt chuyện] với câu chuyện Thánh Gioan trình thuật trong Tin Mừng của Ngài về việc Chúa Giêsu chữa lành anh què ở Cửa Chiên (x. Ga 5:1-18) và câu chuyện Phêrô [và Gioan] chữa lành anh què ở Cửa Đẹp (x. Cv 3:1-10). Sau khi chứng kiến Phaolô chữa lành anh què, “đám đông hô lên bằng tiếng Lycaonia: ‘Thần linh mặc lốt người phàm đã xuống với chúng ta!’” và như thế họ tôn thờ Phaolô và Banaba như thần thánh. Khi chứng kiến điều này, các ngài không cảm thấy được “vinh dự,” nhưng cảm thấy “bất công” cho Thiên Chúa. Các ngài khiêm nhường nhìn nhận mình chỉ là những người phàm, những khí cụ trong tay Thiên Chúa để mang Tin Mừng của Ngài đến cho họ, để họ “bỏ những cái hão huyền này đi, mà trở lại cùng Thiên Chúa hằng sống, Đấng đã tạo thành trời đất với biển khơi cùng muôn loài trong đó” (Cv 14:15). Các ngài “phải vất vả mới can được đám đông không dâng lễ tế cho hai ông” (Cv 14:18). Điều này nhắc nhở chúng ta về thực tế trong cuộc sống, nhất là khi chúng ta phục vụ dân Chúa. Khi chúng ta phục vụ, có thể có nhiều người sẽ “tôn sùng” chúng ta như thần thánh. Nhiều lúc chúng ta “ngủ quên” trong chiến thắng mà không nhận ra rằng tất cả những gì chúng ta làm là nhờ ơn Chúa; mọi vinh quang, danh dự và tôn vinh đều thuộc về Ngài. Đừng thu gom vinh quang và tôn sùng cho chính mình, nhưng hãy làm mọi sự để danh Chúa được tôn vinh.
Trong bài Tin Mừng hôm này, Chúa Giêsu chỉ cho các môn đệ biết đâu là tiêu chuẩn để nhận ra người yêu mến Chúa Giêsu: “Ai có và giữ các điều răn của Thầy, người ấy mới là kẻ yêu mến Thầy. Mà ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha của Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy” (Ga 14:21). Tiêu chuẩn để nhận ra người yêu mến Chúa Giêsu là tuân giữ các điều răn của Ngài. Để hiểu điều này, chúng ta phải đặt những lời này trong bối cảnh của nó, đó là Chúa Giêsu đang nói về mối tương quan không thể tách rời giữa Chúa Cha và Ngài: Chúa Cha ở trong Ngài và Ngài ở trong Chúa Cha. Vì vậy, chúng ta thấy trong những lời trên Chúa Giêsu khẳng định mối giây liên kết tình yêu giữa các môn đệ và Ngài và giữa Ngài với Chúa Cha. Nói cách khác, khi giữ điều răn của Chúa Giêsu, các môn đệ không chỉ biết tương quan giữa Ngài với Chúa Cha, nhưng còn biết rằng mối tương quan đó chỉ hiện hữu trong mối tương quan giữa họ với Chúa Giêsu. Nhìn vấn đề từ khía cạnh này chúng ta sẽ hiểu Chúa Giêsu sau này (chương 15). Chúa Giêsu chỉ để lại cho các môn đệ một mệnh lệnh, đó là yêu nhau như Ngài đã yêu họ. Người yêu mến Chúa Giêsu là người yêu mến anh chị em của mình; người yêu mến anh chị em của mình như Chúa Giêsu yêu mến họ thì sẽ hiểu tình yêu giữa Chúa Cha và Chúa con, hay nói đúng hơn là được đưa vào trong mầu nhiệm tình yêu giữa Chúa Cha và Chúa con. Chỉ trong mối tương quan tình yêu mà người môn đệ được Chúa Giêsu tỏ mình ra.
Những lời giải thích của Chúa Giêsu cho ông Giuđa Ítcariốt tiếp tục làm sáng tỏ mối tương quan giữa người môn đệ với Chúa Giêsu và Chúa Giêsu với Chúa Cha. Chúng ta thấy điều này trong phần 1 (câu 22-24) và phần 2 (câu 25-26) Chúa Giêu bắt đầu nói về việc ra đi về với Chúa Cha của Ngài. Một cách cụ thể, trước câu hỏi của ông Giuđa: “Thưa Thầy, tại sao Thầy phải tỏ mình ra cho chúng con, mà không tỏ mình ra cho thế gian?” Chúa Giêsu khẳng định một lần nữa: “Ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại với người ấy. Ai không yêu mến Thầy, thì không giữ lời Thầy. Và lời anh em nghe đây không phải là của Thầy, nhưng là của Chúa Cha, Đấng đã sai Thầy.” Trong những lời này, Chúa Giêsu chuyển từ việc tuân “giữ điều răn của Ngài” như Ngài đã nói trên thành “giữ lời Ngài.” Người môn đệ diễn tả tình yêu của mình cho Chúa Giêsu qua việc tuân giữ hay đem lời Chúa Giêsu ra thực hành trong đời sống hằng ngày của mình. Chi tiết này làm chúng ta xét lại việc lắng nghe và đem lời Chúa Giêsu ra thực hành của chúng ta. Chúng ta lắng nghe lời Chúa mỗi ngày [mỗi Chúa Nhật], nhưng việc đem ra thực hành chúng ta chưa thực hiện triệt để. Nên tình yêu của chúng ta dành cho Chúa Giêsu không trọn vẹn hay chỉ nửa vời. Bên cạnh việc được Chúa Cha yêu mến, những người giữ lời của Chúa Giêsu sẽ được Chúa Cha và Chúa Giêsu đến ở lại với người ấy. Điều này ám chỉ việc không thể tách rời giữa người môn đệ với Thiên Chúa và Chúa Giêsu. Họ không cần phải tìm những điềm thiêng dấu lạ “trên trời” để cảm nghiệm ơn cứu độ trong sự hiện diện của Thiên Chúa, nhưng tìm thấy trong tình yêu họ dành cho Chúa Giêsu, cho Thiên Chúa được diễn tả cách cụ thể trong tình yêu họ dành cho anh chị em mình. Như vậy, chúng ta có thể nói rằng, những ai không yêu anh chị em mình cách thật lòng thì sẽ không thể nào nếm cảm được tình yêu vô điều kiện của Thiên Chúa dành cho mình và cho người khác.
Sau khi thiết lập nền tảng cho đời sống tương lai của các môn đệ trên việc tuân giữ giới răn và lời Ngài, Chúa Giêsu nói về việc Ngài ra đi về với Chúa Cha. Nhưng trước khi ra đi, Ngài nói về Đấng Bảo Trợ mà Chúa Cha sẽ sai đến để đồng hành với họ: “Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em” (Ga 14:25-26). Những lời này giúp cho các môn đệ không bị hoang mang trước những sự kiện sẽ xảy ra. Như Chúa Giêsu nói tình yêu của người môn đệ được diễn tả qua việc tuân giữ lời Ngài, nhưng các môn đệ không thể hiểu và nhớ tất cả mọi lời của Chúa Giêsu. Đây chính là vai trò của Đấng Bảo Trợ mà Chúa Giêsu nói đến. Những lời của Chúa Giêsu được “bổ xung” bởi hoạt động của Chúa Thánh Thần. Chúng ta cần phải lưu ý rằng, việc “nhớ lại” ám chỉ khả năng của các môn đệ để hiểu ý nghĩa đích thật của những lời và hành động của Chúa Giêsu sau khi Ngài phục sinh (x. Ga 2:22; 12:16). Tóm lại, những lời trên chỉ ra cách rõ ràng rằng việc dạy của Đấng Bảo Trợ liên quan đến việc hiểu những gì Chúa Giêsu đã dạy và làm. Đấng Bảo Trợ không mang đến một điều gì độc lập với những gì Chúa Giêsu mạc khải cho các môn đệ. Điều này cho thấy sự hợp nhất của Chúa Giêsu và Đấng Bảo Trợ. Chi tiết này dạy cho chúng ta rằng chỉ khi sống trong sự hiệp nhất với Thiên Chúa, với Chúa Giêsu, chúng ta mới có thể biết, hiểu và rao giảng sứ điệp mà Chúa Giêsu đã rao giảng, chứ không rao giảng một sứ điệp khác của riêng mình.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng. SDB
