Bài trích sách Xuất hành.
4b Khi ấy, ông Mô-sê thức dậy và lên núi Xi-nai theo lệnh của Đức Chúa, tay mang hai bia đá.
5 Đức Chúa ngự xuống trong đám mây và đứng đó với ông. Người xưng danh Người là Đức Chúa. 6 Đức Chúa đi qua trước mặt ông và xướng : “Đức Chúa ! Đức Chúa ! Thiên Chúa nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín.” 8 Ông Mô-sê vội vàng phục xuống đất thờ lạy 9 và thưa : “Lạy Chúa, nếu quả thật con được nghĩa với Chúa, thì xin Chúa cùng đi với chúng con. Dân này là một dân cứng đầu cứng cổ, nhưng xin Ngài tha thứ những lỗi lầm và tội lỗi của chúng con, và nhận chúng con làm cơ nghiệp của Ngài.”
Bài trích thư thứ hai của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
11 Thưa anh em, anh em hãy vui mừng và gắng nên hoàn thiện. Hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hoà. Như vậy, Thiên Chúa là nguồn yêu thương và bình an, sẽ ở cùng anh em.
12 Anh em hãy hôn chào nhau cách thánh thiện. Mọi người thuộc dân thánh ở đây gửi lời chào anh em.
13 Cầu chúc toàn thể anh em được đầy tràn ân sủng của Chúa Giê-su Ki-tô, đầy tình thương của Thiên Chúa, và ơn hiệp thông của Thánh Thần. A-men.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
16 “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời. 17 Quả vậy, Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để lên án thế gian, nhưng là để thế gian, nhờ Con của Người, mà được cứu độ. 18 Ai tin vào Con của Người, thì không bị lên án ; nhưng kẻ không tin, thì bị lên án rồi, vì đã không tin vào danh của Con Một Thiên Chúa.”
Hiệp Thông Trong Tình Yêu Và Sự Sống
(Xh 34:4b-6.8-9; 2 Cr 13:11-13; Ga 3:16-18)
Hôm nay, chúng ta cùng với Giáo Hội mừng lễ Chúa Ba Ngôi. Trong niềm tin của Giáo Hội, mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm trung tâm. Giáo Hội nói về điều này trong những lời sau: “Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm trọng tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu. Đây là mầu nhiệm về đời sống nội tại của Thiên Chúa, cội nguồn phát sinh mọi mầu nhiệm khác của đức tin và là ánh sáng chiếu soi các mầu nhiệm ấy. Đây là giáo huấn căn bản nhất và trọng yếu nhất theo ‘phẩm trật các chân lý đức tin’ (DCG 43). ‘Trọn lịch sử cứu độ chỉ là lịch sử về đường lối và các phương tiện mà Thiên Chúa chân thật và duy nhất là Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dùng để tự mạc khải, để giao hòa và kết hợp với Người những ai từ bỏ tội lỗi’” ( DCG 47). Điều đáng để chúng ta lưu ý trong những lời giáo huấn trên của Giáo Hội là việc mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là “mầu nhiệm trọng tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu.” Điều này có thật sự như thế không? Trên thực tế, chúng ta biết về mầu nhiệm Chúa Kitô, hoặc biết về Đức Mẹ và các thánh còn nhiều hơn mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi. Chúng ta thường nghĩ mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm thật xa với đời sống con người. Điều chúng ta cần lưu ý là: Chúng ta không thể hiểu mầu nhiệm này nếu chỉ dùng lý trí của mình để suy luận. Chỉ những ai yêu và sống ý nghĩa của mầu nhiệm này trong đời sống thường ngày, thì mới hiểu sự thâm sâu của mầu nhiệm. Chúng ta hãy để lời Chúa hướng dẫn chúng ta hầu tìm thấy ý nghĩa để sống mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi trong đời sống thường ngày.
Bài đọc 1 hôm này vẽ lên cho chúng ta hình ảnh của Thiên Chúa chúng ta tôn thờ. Ngài là Thiên Chúa của Giao Ước, là Thiên Chúa trung thành. Mạc khải về Thiên Chúa của Israel được thực hiện trên núi Xinai: “Đức Chúa ngự xuống trong đám mây và đứng đó với ông. Người xưng danh Người là Đức Chúa. Đức Chúa đi qua trước mặt ông và xướng: ‘Đức Chúa! Đức Chúa! Thiên Chúa nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín’” (Xh 34:5-6). Thiên Chúa mạc khải cho Môsê biết Ngài là Đấng nhân hậu và từ bị, chậm giận, giàu tình thương và lòng thành tín. Đây là hình ảnh thật đẹp về Thiên Chúa, khác với hình ảnh của một Thiên Chúa luôn chấp tội và phạt khi con người sai lỗi. Chi tiết này mời gọi chúng ta nhìn lại cuộc sống của mình. Được tạo dựng theo hình ảnh và giống Thiên Chúa, chúng ta phải tỏ ra nhận hậu, từ bi, chậm giận và giàu tình thương và lòng thành tín với anh chị em của mình. Nhiều lần chúng ta đã quên điều này vì chúng ta không biết Thiên Chúa của mình là ai. Để biết Chúa, chúng ta cần phải xin Ngài đồng hành với chúng ta như Môsê đã xin: “Lạy Chúa, nếu quả thật con được nghĩa với Chúa, thì xin Chúa cùng đi với chúng con. Dân này là một dân cứng đầu cứng cổ, nhưng xin Ngài tha thứ những lỗi lầm và tội lỗi của chúng con, và nhận chúng con làm cơ nghiệp của Ngài” (Xh 34:8-9). Thật vậy, Môsê chỉ xin Chúa đồng hành với ông và nhận mọi người làm cơ nghiệp của Ngài. Hãy xin Chúa đồng hành và nhận chúng ta làm gia nghiệp của Ngài.
Trong bài đọc 2, Thánh Phaolô mời gọi các tín hữu Côrintô sống trong niềm vui và nỗ lực đạt đến sự thánh thiện: “Hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hoà. Như vậy, Thiên Chúa là nguồn yêu thương và bình an, sẽ ở cùng anh em” (2 Cr 13:11). Những lời này chỉ ra cho chúng ta những nét đặc trưng mà khi sống chúng ta làm phản chiếu mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa, đó là “đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hoà.” Như chúng ta biết, mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là mầu nhiệm của tương quan, của hiệp nhất yêu thương. Sự hiệp thông của Ba Ngôi Thiên Chúa được Thánh Phaolô diễn tả trong lời chào các tín hữu Côrintô: “Cầu chúc toàn thể anh em được đầy tràn ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, đầy tình thương của Thiên Chúa, và ơn hiệp thông của Thánh Thần. Amen” (2Cr 13:13). Khi chúng ta sống trong sự hiệp nhất của tình yêu và sự sống với anh chị em mình, chúng ta đang sống và làm cho mầu nhiệm của Thiên Chúa Ba Ngôi được biết đến. Nhìn từ khía cạnh này, chúng ta thấy mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa không phải là một mầu nhiệm cao siêu không thể hiểu thấu, nhưng là một mầu nhiệm được sống và cảm nghiệm trong đời sống yêu thương, hiệp nhất của đời sống thường ngày.
Chúng ta chỉ hiểu bài Tin Mừng hôm nay khi đặt nó vào trong bối cảnh, đó là cuộc đối thoại với Nicôđêmô về việc được sinh ra trong sự sống mới, sự sống muôn đời. Thánh Gioan đã đưa trình thuật Tin Mừng hôm nay vào trong cuộc đối thoại đó để cho chúng ta thấy ý định của Thiên Chúa khi sai con Ngài đến thế gian. Thật vậy, Thiên Chúa sai Con của Ngài đến để ban sự sống. Một cách tổng quát, chúng ta tìm thấy niềm tin vào sự sống đời sau được hiện thực hoá nơi Đức Giêsu. Niềm tin vào sự sống đời sau trong thần học của Thánh Gioan được diễn tả cách rõ ràng trong sự liên kết giữa niềm tin vào Người Con và không bị phán xét, nhưng có sự sống đời đời (x. Ga 12:46-48). Một số các nhà chú giải đề nghị rằng có một sự tương đồng của Cựu Ước hoạt động trong bản văn này. Ngoài phần dẫn nhập (x. Ga 1:16,18), chỉ có những câu này nói về người con như là monogenes [Con Một]. Các nhà chú giải có thể nghĩ đến Isaác như là “con một,” người mà Ápraham yêu nhưng sẵn sàng dâng làm hy lễ cho Thiên Chúa. Mặc dầu Tin Mừng Thứ Tư không tập trung vào cái chết của Chúa Giêsu như một hy tế, lối diễn tả “Ngài [Thiên Chúa] đã ban Con Một” (câu 16) có thể được hiểu rằng Chúa Giêsu bị trao nộp hầu chết cho nhân loại (x. Gal 1:4; 2:20; Rom 8:32). Chi tiết này mời gọi chúng ta nhìn lại ơn gọi cao quý của mình. Trong ngày rửa tội [theo công thức Ba Ngôi], chúng ta cũng trở nên con Thiên Chúa. Chúng ta cũng “bị trao nộp” cho anh em chúng ta được sống. Nói cách khác, chúng ta phải chết đi những gì là của con người mình, để chỉ sống cho Chúa và cho anh chị em mình.
Chúng ta có thể suy gẫm về bài Tin Mừng hôm nay dựa trên hai hướng: Từ hành động của Thiên Chúa và từ hành động của con người. Nhìn từ phía Thiên Chúa, chúng ta nhận thấy Ngài thực hiện điều sau đây cho con người: Ban con Một cho thế gian (câu 16) hoặc Sai Con Một đến thế gian (câu 17). Động lực Thiên Chúa ban hoặc sai Con Một mình là vì yêu (câu 16) nên Ngài không lên án thế gian (câu 17), nhưng muốn cứu thế gian qua Người Con. Chúng ta học được gì từ hành động của Thiên Chúa? Khi làm mọi sự vì tình yêu, chúng ta sẽ chỉ nghĩ đến làm việc tốt cho người khác và dễ dàng tha thứ, không lên án người khác. Còn khi động lực làm việc không phải là tình yêu, thì chúng ta thường lên án, loại trừ, ghen tỵ và giết hại những ai cản trở công việc của chúng ta. Học nơi Chúa Ba Ngôi, chúng ta làm mọi sự vì tình yêu.
Về phía con người, hành động cần thiết duy nhất là “tin vào Con của Người” (câu 16 và 18). Những ai tin vào Con Thiên Chúa thì sẽ được những điểu sau: (1) “thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời”; (2) không bị lên án” [còn những kẻ không tin, thì bị lên án rồi.” Như chúng ta biết, đức tin là “sự gặp gỡ cá vị giữa chúng ta với Thiên Chúa,” “là sự hoàn toàn đặt mình vào trong bàn tay hiền từ của Thiênn Chúa để Ngài dẫn dắt chúng ta.” Tin là trao ban trọn vẹn con tim của mình cho Thiên Chúa để yêu Ngài một cách không phân chia. Từ những chi tiết này, chúng ta thấy Thiên Chúa là Đấng yêu thương. Ngài trao ban hết mọi sự cho chúng ta ngay cả Con Một của Ngài. Đây là điều chúng ta rút ra từ ý nghĩa của Thánh Lễ hôm nay, là sống đời yêu thương qua việc quảng đại trao ban những gì mình có và mình là cho anh chị em của mình.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng. SDB
